ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ '19-'20

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ Ν.Λ.Σ. ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΕΝΑΡΞΗ, ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2019 ΣΤΙΣ 09:30, ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 84

 

Α. Εισαγωγικά μαθήματα στην ψυχανάλυση

Γίνονται δύο φορές το μήνα, Σάββατο πρωί.

  1. Βασικές έννοιες στην ψυχανάλυση.
  2. Μία φορά το μήνα, παρουσίαση και ανάλυση κλινικού περιστατικού.
  3. Μελέτη της “περίπτωσης του μικρού Χανς” (Φρόυντ, Λακάν, Μιλλέρ).
  4. “Η περίπτωση της Ντόρα”, μελέτες για την υστερία (Φρόυντ, Λακάν, Μιλλέρ).

Β. Θεωρητικό και κλινικό σεμινάριο

  1. Γίνεται δύο φορές το μήνα, Σάββατο πρωί.

 

ΘΕΜΑΤΑ

  • « Από το συναίσθημα (affect) στο Φρόυντ, στο πάθος (passion) στο Λακάν ».
    Η έννοια του συναισθήματος κατέχει μια σημαντική θέση στα πρώτα γραπτά του Φρόυντ, ήδη τη συναντάμε από τις εργασίες του για την υστερία. Σύμφωνα με την πρώτη του θεώρηση, ο Φρόυντ προσεγγίζει το συναίσθημα ως μια έννοια συνδεδεμένη με την ενέργεια της λίμπιντο : το συναίσθημα μπορεί να μετακινηθεί, να μετατραπεί, να μετασχηματισθεί. Στη συνέχεια, με το κείμενό του η Ερμηνεία του ονείρου (1900), θα προσεγγίσει την έννοια του συναισθήματος κάτω από τη λογική του σημαίνοντος. Η μελέτη του κειμένου Αναστολή, σύμπτωμα και άγχος (1926) μας δείχνει πως ο Φρόυντ θα προσδώσει στο συναίσθημα του άγχους μια ιδιαίτερη θέση, καθοριστική για την κατανόηση της λειτουργίας του συναισθήματος.
    Ο Λακάν στο σεμινάριο το Άγχος (1962-1963) επαναπροσδιορίζει την οικονομική σύλληψη του συναισθήματος στον Φρόυντ και τοποθετεί το συναίσθημα αναφορικά με τη δομή. Το συναίσθημα είναι αποτέλεσμα της σχέσης της δομής ανάμεσα στον άνθρωπο και το σημαίνον. Με το σεμινάριο του Ακόμη (1972-1973), όπου αναφέρεται στο ασυνείδητο ως μια γνώση του πραγματικού, ο Λακάν προσδιορίζει το συναίσθημα ως αποτέλεσμα του σημαίνοντος στο σώμα. Κάτω από αυτήν την οπτική, το συναίσθημα αναδεικνύει το υποκείμενο και αρθρώνεται με το ερώτημα της απόλαυσής του. Ένα πέρασμα συντελείται έτσι, από την ψυχοπαθολογία στην ηθική. Το συναίσθημα περνάει προς την πλευρά του « πάθους », όπως αναφέρει ο Λακάν στην Τηλεόραση (1973) και περικλείει τη συναίνεση, ή όχι, του υποκειμένου να περικυκλώσει μια γνώση για το πραγματικό.

Ιωάννα Βεριγάκη, ψυχολόγος – ψυχαναλύτρια.

 

  • « Οι συντεταγμένες του Πράγματος ».
    Το Σεμινάριο Η ηθική της ψυχανάλυσης συνιστά μια τομή στην διδασκαλία του Λακάν : εισάγεται η προβληματική της απόλαυσης. Πιο ειδικά ο Λακάν θα πει ότι « ο ηθικός νόμος είναι εκείνος που στο πλαίσιο της δραστηριότητάς μας ως δομημένης από το συμβολικό παροντοποιείται το πραγματικό ».
    Εντούτοις το καινοτόμο της θεώρησής του είναι το εξής : εξετάζοντας την διαφορά μεταξύ της αρχής της ευχαρίστησης και της αρχής της πραγματικότητας, όπου εδρεύει και η ηθική μας πράξη, ο Λακάν αναδεικνύει έναν όρο μέσα από το φροϋδικό Σχεδίασμα, **Das **Ding, το Πράγμα. Ιδού ορισμένα γνωρίσματά του :

    Είναι κάτι εκτός σημαίνοντος, σχετίζεται με τον απόλυτο και πρωταρχικό Άλλο εκ του οποίου απορρέει η επιλογή της νεύρωσης, συνιστά τόπο της μετουσίωσης, συνδέεται με το **Not des Lebens, την επείγουσα ανάγκη ζωής. Επιπλέον, το Πράγμα πηγάζοντας από μια πρώτη ανεξίτηλη παράσταση, συνδέεται με την φαντασίωση, την επανάληψη και το επανευρεθέν αντικείμενο. Έχοντας ως καταγωγή το ξένο, μπορεί να εκπροσωπηθεί από την τέχνη, την επιστήμη, αλλά και την Μητέρα. Μονάχα που όλα τούτα δεν συνιστούν παρά φραγμούς : το Πράγμα δεν είναι προσπελάσιμο, το μόνο που κάνουμε είναι να κρατάμε τις αποστάσεις μας από αυτό. Ιδού σε τι χρησιμεύουν, μεταξύ άλλων, οι δέκα εντολές.  

Ντόρα Περτέση, ψυχολόγος – ψυχαναλύτρια.

 

  • « Από το συμβολικό στο πραγματικό : η λογική αναγκαιότητα του “αντικειμένου άλφα μικρό” ».
    Στην αρχική φάση της διδασκαλίας του Λακάν, η απολαυσιακή διάσταση του σώματος προσεγγίζεται μέσω του φαντασιακού. Η σημασία του φαλλού εντάσσεται σε αυτή την προβληματική. Σταδιακά όμως αναδύεται μια πτυχή της ενόρμησης που δεν γίνεται να μεταφορικοποιηθεί. Τα μερικά αντικείμενα κατά Φρόυντ και Άμπραχαμ αποτυπώνουν την εκτός σημαίνοντος διάσταση, την οποία ο Λακάν θα επιχειρήσει να μαθηματικοποιήσει. Το αντικείμενο άλφα μικρό θα προκύψει ως “λογική συνεκτικότητα” που πηγάζει από τη γλωσσική προσβολή του σώματος.

Βλάσης Σκολίδης, ψυχίατρος – ψυχαναλυτής.

 

  • « Κλινική της λεπτομέρειας και ερμηνεία ». Ο Φρόυντ επινόησε, εφηύρε την ψυχανάλυση από τις λεπτομέρειες και όπως λέει ο Ζ.Α. Μιλλέρ : « Η ψυχανάλυση επενεργεί μέσω της αγάπης, που ονομάστηκε, όπως λέμε, μεταβίβαση αλλά [...] ξεψαχνίζει τη λεπτομέρεια, τη λεπτομέρεια του γράμματος αλλά και του σημαίνοντος, αναφορικά όμως με το γράμμα, με τη λεπτομέρεια του λόγου - της ομιλίας - αλλά σε σχέση με τη γραφή. Εάν υποθέσουμε πως το πνεύμα της ψυχανάλυσης υπάρχει, τότε πρόκειται για ένα πνεύμα που τρέφεται και αναπνέει από τις λεπτομέρειες. »
    Από τις ερμηνείες του Φρόυντ ως το γράμμα του Λακάν υπάρχει μια απόσταση, μια διαδρομή, την οποία θα ακολουθήσουμε φέτος.  
    Ποιά είναι η θέση της ερμηνείας στη σύγχρονη ψυχαναλυτική κλινική;

Γεωργία Φουντουλάκη, ψυχαναλύτρια.

 

  • « Το όνειρο και η ερμηνεία του ».
    Το όνειρο, αποτελεί από τις απαρχές της ψυχαναλυτικής θεωρίας τη βασιλική οδό προς το ασυνείδητο.
    Σύμφωνα με τον Ζ. Φρόυντ εκφράζει την πραγματοποίηση μιας επιθυμίας και έχει ως λειτουργία την εγγύηση της συνέχισης του ύπνου. Με τη θεωρητικοποίηση του πέραν της αρχής της ευχαρίστησης και με τη μελέτη των επαναλαμβανόμενων τραυματικών ονείρων ο Φρόυντ θα αρθρώσει το όριο του ονείρου ως λειτουργό ομοιόστασης. Ο Λακάν θα αναδείξει το ξύπνημα από το όνειρο ως ένα καταφύγιο στο νανούρισμα που προσφέρει η φαντασίωση.
    Η θεματική του επόμενου συνεδρίου της Παγκόσμιας Εταιρείας Ψυχανάλυσης που θα λάβει χώρα τον Απρίλιο 2020 στο Μπουένος Άιρες, σχετικά με το όνειρο και την ερμηνεία, μας προσκαλεί να μελετήσουμε εκ νέου αυτό το θεμελιακό εργαλείο της ψυχανάλυσης.
    Ποιά λειτουργία έχει στην σύγχρονη αναλυτική πρακτική; Πώς αρθρώνεται με το μεταβιβαστικό ασυνείδητο και αποκρυπτογραφείται ως μόρφωμα του ασυνειδήτου; Πώς προσεγγίζεται το σημείο του πραγματικού που αναδεικνύει ο ομφαλός του ονείρου; Αλλά και με ποιό τρόπο ο αναλυτής στηριζόμενος από την επιθυμία του για αφύπνιση χρησιμοποιεί την ερμηνεία;
    Στο εφετινό σεμινάριο θα μελετήσουμε αποσπάσματα από θεμελιακά κείμενα του Ζίγκμουντ Φρόυντ (Ερμηνεία των ονείρων, πέραν της αρχής της ευχαρίστησης), του Ζακ Λακάν (αποσπάσματα από το 11ο), του Ζακ-Αλέν Μιλλέρ και επιφανών αναλυτών της ψυχαναλυτικής μας κοινότητας που μετά τη διαδικασία του περάσματος αναδείχθηκαν σε Αναλυτές Σχολής.

Μαρίνα Φραγκιαδάκη, ψυχολόγος – ψυχαναλύτρια.

 

2. Κλινική ομάδα : 

Mία φορά το μήνα, ημέρα Σάββατο :

Απευθύνεται μόνο σε κλινικούς.

Υπεύθυνες : Γ.Φουντουλάκη, Μ.Φραγκιαδάκη

Συμμετοχή : Ι.Βεριγάκη

 

3. Ηράκλειο : Στην ψυχιατρική κλινική Άγιος Χαράλαμπος : 

  • Μία φορά το μήνα γίνονται παρουσιάσεις ασθενών. 
  • Μελέτη και ανάλυση περιστατικών από ντοσιέ ασθενών. 

Υπεύθυνη : Γ.Φουντουλάκη

 

4. Ρέθυμνο : Στην ψυχιατρική κλινική του Γ.Ν. Ρεθύμνου :

  • Παρουσιάσεις ασθενών.
  • Παρουσίαση – μελέτη περιστατικών από ντοσιέ ασθενών.

Υπεύθυνη : Γ.Φουντουλάκη 

 

5 .Cartels : Λειτουργούν ομάδες μελέτης κειμένων.

 

6. Cinema και Ψυχανάλυση : 

  • Προβολή, σχολιασμός, συζήτηση και ανάλυση ταινιών.

Υπεύθυνη : Ι.Βεριγάκη

 

7. Στο ΗΡΑΚΛΕΙΟ : 

  • Διημερίδα στις 21 & 22 Φεβρουαρίου 2020 με προσκεκλημένη την ψυχαναλύτρια Vessela Banova. 
  • Διημερίδα στις 15 & 16 Μαΐου 2020 με προσκεκλημένο τον ψυχίατρο -ψυχαναλυτή Daniel Roy. 

Μπορείτε να κατεβάσετε το πρόγραμμα του Εκπαιδευτικού Προγράμματος 2019-20 εδώ 

TOP